Fiillerin çatı özellikleri, fiilin özne ile olan ilişkisini ve nesne alıp almadığını gösterir. Bu soruda, fiillerin özne ile olan ilişkisi yani "özne-yüklem ilişkisi" (etken, edilgen, dönüşlü, işteş) incelenmelidir.
- Birinci cümleyi inceleyelim: "Bu konu uzun uzun tartışıldı."
- Bu cümlede eylemi yapan (tartışma işini gerçekleştiren) gerçek özne belli değildir. "Konu" kendi kendine tartışma eylemini yapamaz, başkası tarafından tartışılmıştır.
- Fiil, "-ıl" (edilgenlik) eki almıştır.
- Bu tür fiillere "edilgen fiil" denir. Edilgen çatılı fiillerde, işi yapan değil, işten etkilenen sözde özne bulunur. "Bu konu" sözde öznedir.
- İkinci cümleyi inceleyelim: "İki takım bu konuyu tartıştı."
- Bu cümlede eylemi yapan (tartışma işini gerçekleştiren) gerçek özne "iki takım"dır ve bu özne cümlede açıkça belirtilmiştir.
- Fiil, herhangi bir edilgenlik eki (-l, -n) almamıştır.
- Bu tür fiillere "etken fiil" denir. Etken çatılı fiillerde, işi yapan gerçek özne bellidir ve işi doğrudan kendisi yapar.
- Çatı farkını belirleyelim:
- Birinci cümledeki fiil "edilgen" çatılıdır.
- İkinci cümledeki fiil "etken" çatılıdır.
- Dolayısıyla, fark "Edilgen - Etken" şeklindedir.
Cevap C seçeneğidir.
