9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsi, temel cümlenin yüklemi olarak kullanılmıştır?
A) Onun en büyük amacı iyi bir doktor olmaktı.
B) Koşa koşa yanıma geldi.
C) Okunacak ne çok kitap var.
D) Görülecek yerleri not aldık.
Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım birlikte çözelim. Fiilimsilerin cümledeki görevlerini ve temel cümlenin ne anlama geldiğini anlamak, doğru cevaba ulaşmamızı sağlayacak.
- Fiilimsi Nedir? Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerinden türeyen, ancak fiil gibi çekimlenemeyen, isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılabilen sözcüklerdir. Üç tür fiilimsi vardır: isim-fiil (ad-eylem), sıfat-fiil (ortaç) ve zarf-fiil (ulaç).
- Temel Cümle Nedir? Birleşik cümlelerde anlamca bağımsız olan, kendi başına yargı bildiren cümledir. Genellikle yüklemi fiildir. Bu soruda, fiilimsinin temel cümlenin yüklemi olup olmadığını arıyoruz.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Onun en büyük amacı iyi bir doktor olmaktı. Bu cümlede "olmak" fiili "-mak" isim-fiil ekini alarak fiilimsi olmuştur. Cümlenin yüklemi "olmaktı" kelimesidir ve bu kelime bir isim-fiildir. Dolayısıyla fiilimsi, temel cümlenin yüklemi olarak kullanılmıştır.
- B) Koşa koşa yanıma geldi. Bu cümlede "koşa koşa" kelimesi zarf-fiildir (ulaç). Ancak cümlenin yüklemi "geldi" fiilidir. Fiilimsi, yüklem görevinde değildir.
- C) Okunacak ne çok kitap var. Bu cümlede "okunacak" kelimesi sıfat-fiildir (ortaç). Ancak cümlenin yüklemi "var" kelimesidir. Fiilimsi, yüklem görevinde değildir.
- D) Görülecek yerleri not aldık. Bu cümlede "görülecek" kelimesi sıfat-fiildir (ortaç). Ancak cümlenin yüklemi "aldık" fiilidir. Fiilimsi, yüklem görevinde değildir.
Gördüğümüz gibi, sadece A seçeneğinde fiilimsi temel cümlenin yüklemi olarak kullanılmıştır.
Cevap A seçeneğidir.
