Bir parabolün x eksenini kestiği noktalar (1,0) ve (5,0) olarak verilmiştir. Parabolün minimum değeri -8 olduğuna göre denklemi aşağıdakilerden hangisidir?
A) y = 2(x-3)²-8Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir parabolün x eksenini kestiği noktaları ve minimum değerini kullanarak parabolün denklemini bulacağız. Adım adım ilerleyerek bu tür problemleri nasıl çözeceğimizi öğrenelim.
Bir parabolün x eksenini kestiği noktalar $(x_1, 0)$ ve $(x_2, 0)$ olarak verildiğinde, parabolün denklemini $y = a(x - x_1)(x - x_2)$ şeklinde yazabiliriz. Soruda verilen kesim noktaları $(1,0)$ ve $(5,0)$ olduğundan, $x_1 = 1$ ve $x_2 = 5$ değerlerini yerine koyarız.
$y = a(x - 1)(x - 5)$
Buradaki '$a$' katsayısı, parabolün kollarının yönünü ve açıklığını belirler. Şimdi bu '$a$' değerini bulmamız gerekiyor.
Parabolün tepe noktası, x eksenini kestiği noktaların tam ortasında yer alır. Bu, tepe noktasının x-koordinatını ($x_v$) bulmak için bir ortalama alacağımız anlamına gelir:
$x_v = \frac{x_1 + x_2}{2}$
$x_v = \frac{1 + 5}{2}$
$x_v = \frac{6}{2}$
$x_v = 3$
Yani, parabolün tepe noktasının x-koordinatı $3$'tür.
Soruda parabolün minimum değerinin $-8$ olduğu belirtilmiştir. Bir parabolün minimum (veya maksimum) değeri, her zaman tepe noktasının y-koordinatıdır. Bu durumda, tepe noktasının y-koordinatı $y_v = -8$'dir.
Minimum değer verildiği için, parabolün kolları yukarı doğru olmalıdır, bu da '$a$' katsayısının pozitif ($a > 0$) olması gerektiğini gösterir.
Böylece tepe noktamızın koordinatları $(x_v, y_v) = (3, -8)$ olarak belirlenmiş oldu.
Tepe noktası $(3, -8)$ parabolün üzerinde olduğu için, bu noktayı ilk yazdığımız genel denklemde yerine koyarak '$a$' değerini bulabiliriz:
$y = a(x - 1)(x - 5)$
$-8 = a(3 - 1)(3 - 5)$
$-8 = a(2)(-2)$
$-8 = -4a$
$a = \frac{-8}{-4}$
$a = 2$
Gördüğümüz gibi, '$a$' değeri $2$ çıktı ve bu pozitif bir değerdir, bu da parabolün kollarının yukarı doğru olduğunu ve bir minimum değere sahip olduğunu doğrular.
Parabolün tepe noktası formu $y = a(x - x_v)^2 + y_v$ şeklindedir. Bulduğumuz $a = 2$, $x_v = 3$ ve $y_v = -8$ değerlerini bu formülde yerine koyalım:
$y = 2(x - 3)^2 + (-8)$
$y = 2(x - 3)^2 - 8$
Bu, parabolün aradığımız denklemidir.
Bulduğumuz denklem $y = 2(x - 3)^2 - 8$ şeklindedir. Seçeneklere baktığımızda, bu denklemin A seçeneği ile aynı olduğunu görürüz.
Cevap A seçeneğidir.