H₂SO₄(aq) + 2KOH(aq) → K₂SO₄(aq) + 2H₂O(l) tepkimesinin net iyon denklemi aşağıdakilerden hangisidir?
A) H⁺(aq) + OH⁻(aq) → H₂O(l)Merhaba sevgili öğrenciler!
Bugün, kimyasal tepkimelerin önemli bir gösterim şekli olan net iyon denklemini nasıl yazacağımızı adım adım öğreneceğiz. Net iyon denklemi, bir tepkimede gerçekten değişime uğrayan iyonları ve molekülleri gösterir, seyirci iyonları denklemin dışında bırakır.
Soruda bize zaten dengelenmiş moleküler denklem verilmiş:
$H_2SO_4(aq) + 2KOH(aq) \rightarrow K_2SO_4(aq) + 2H_2O(l)$
Bu denklemde, sülfürik asit ($H_2SO_4$) ve potasyum hidroksit ($KOH$) sulu çözeltide reaksiyona girerek potasyum sülfat ($K_2SO_4$) sulu çözeltisi ve sıvı su ($H_2O$) oluşturuyor.
Bu adımda, sulu çözeltide bulunan ve güçlü elektrolit olan maddeleri (yani güçlü asitler, güçlü bazlar ve suda çözünür iyonik bileşikler) iyonlarına ayıracağız. Katı, sıvı veya gaz halindeki maddeler ile zayıf elektrolitler iyonlarına ayrılmaz.
Şimdi bu iyonlaşmaları denklemde yerine yazalım:
$2H^+(aq) + SO_4^{2-}(aq) + 2K^+(aq) + 2OH^-(aq) \rightarrow 2K^+(aq) + SO_4^{2-}(aq) + 2H_2O(l)$
Seyirci iyonlar, tepkimenin hem girenler hem de ürünler tarafında aynı şekilde bulunan, yani tepkimeye katılmayan iyonlardır. Bu iyonları tam iyon denkleminden çıkaracağız.
Tam iyon denklemimize tekrar bakalım:
$2H^+(aq) + \underline{SO_4^{2-}(aq)} + \underline{2K^+(aq)} + 2OH^-(aq) \rightarrow \underline{2K^+(aq)} + \underline{SO_4^{2-}(aq)} + 2H_2O(l)$
Gördüğünüz gibi, $SO_4^{2-}(aq)$ iyonu hem girenler hem de ürünler tarafında var. Aynı şekilde, $2K^+(aq)$ iyonu da hem girenler hem de ürünler tarafında var. Bu iyonlar seyirci iyonlardır ve tepkimenin net değişimine katkıda bulunmazlar. Bu iyonları denklemden çıkaralım.
Seyirci iyonları çıkardıktan sonra geriye kalan iyonlar ve moleküller net iyon denklemini oluşturur:
$2H^+(aq) + 2OH^-(aq) \rightarrow 2H_2O(l)$
Bu denklemi daha da sadeleştirebiliriz. Tüm katsayıları 2'ye böldüğümüzde:
$H^+(aq) + OH^-(aq) \rightarrow H_2O(l)$
Bu denklem, bir asit-baz tepkimesinin (nötralleşme tepkimesi) temel net iyon denklemidir: hidrojen iyonları ve hidroksit iyonları birleşerek su oluşturur.
Cevap A seçeneğidir.