Ahmet: "Tüm insanlar ölümlüdür. Sokrates bir insandır. O halde Sokrates ölümlüdür."
Bu argümanın geçerliliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen bir argümanın (akıl yürütmenin) "geçerliliği" kavramını anlamamız ve doğru seçeneği belirlememiz isteniyor. Mantıkta "geçerlilik" çok önemli bir kavramdır. Hadi adım adım inceleyelim:
Ahmet'in argümanı şu şekilde:
Bu, klasik bir tümdengelimli (dedüktif) akıl yürütme örneğidir.
Mantıkta bir argümanın "geçerli" olması, öncüllerin doğru kabul edilmesi durumunda sonucun zorunlu olarak doğru olması anlamına gelir. Geçerlilik, argümanın yapısıyla, yani mantıksal formuyla ilgilidir, öncüllerin veya sonucun gerçek hayattaki doğruluğuyla doğrudan ilgili değildir.
Basitçe ifade etmek gerekirse: Eğer öncüller doğruysa, sonucun yanlış olması imkansızsa, o argüman geçerlidir.
Bu argüman şu genel forma sahiptir:
Bu yapı, mantıkta "geçerli" kabul edilen temel bir tümdengelim formudur. Eğer "Tüm insanlar ölümlüdür" doğruysa ve "Sokrates bir insandır" doğruysa, o zaman "Sokrates ölümlüdür" sonucunun yanlış olması mümkün değildir. Sonuç, öncüllerden zorunlu olarak çıkar.
Bu seçenek, geçerliliği sonucun gerçek hayattaki doğruluğuyla karıştırıyor. Argümanın geçerliliği, sonucun kanıtlanıp kanıtlanmadığına değil, öncüllerden zorunlu olarak çıkıp çıkmadığına bağlıdır. Bu nedenle yanlış bir ifadedir.
Bu seçenek de geçerliliği öncüllerin doğruluğu veya tartışılabilirliği ile karıştırıyor. Bir argüman, öncülleri yanlış veya tartışmalı olsa bile geçerli olabilir. Geçerlilik, sadece öncüllerin doğru olması durumunda sonucun zorunlu olarak çıkıp çıkmadığına bakar. Bu nedenle yanlış bir ifadedir.
Bu seçenek, geçerliliğin tam tanımını vermektedir. Yukarıda da açıkladığımız gibi, bu tür bir argümanda öncüllerin doğruluğu kabul edildiğinde sonucun yanlış olması imkansızdır. Bu, argümanın mantıksal yapısının sağlam olduğunu gösterir.
Bir argümanın sonucunun doğru olması, o argümanın geçerli olduğu anlamına gelmez. Geçersiz bir argümanın bile doğru bir sonucu olabilir. Önemli olan, sonucun öncüllerden mantıksal bir zorunlulukla çıkmasıdır. Bu nedenle yanlış bir ifadedir.
Bu analizler ışığında, argümanın mantıksal yapısının sağlam olduğunu ve öncüller doğru kabul edildiğinde sonucun zorunlu olarak doğru olduğunu görüyoruz. Bu da argümanın geçerli olduğu anlamına gelir.
Cevap C seçeneğidir.