lim┬(x→∞)〖(5x³ - 2x² + 1)/(2x³ + 3x - 4)〗 limitinin değeri nedir?
A) 0Sorumuz: $ \lim_{x\to\infty} \frac{5x^3 - 2x^2 + 1}{2x^3 + 3x - 4} $ limitinin değeri nedir?
Öncelikle, limitini alacağımız fonksiyon bir rasyonel fonksiyondur, yani iki polinomun oranı şeklindedir. $x$ sonsuza giderken ($x \to \infty$) bu tür fonksiyonların limitini bulmak için özel bir yöntem kullanırız.
Fonksiyonumuz: $ f(x) = \frac{5x^3 - 2x^2 + 1}{2x^3 + 3x - 4} $
Hem paydaki (üstteki) hem de paydadaki (alttaki) polinomun en yüksek dereceli terimini ve bu terimin derecesini belirlemeliyiz.
Pay (üst kısım): $ 5x^3 - 2x^2 + 1 $. Bu polinomdaki en yüksek dereceli terim $ 5x^3 $ 'tür ve derecesi $ 3 $ 'tür.
Payda (alt kısım): $ 2x^3 + 3x - 4 $. Bu polinomdaki en yüksek dereceli terim $ 2x^3 $ 'tür ve derecesi $ 3 $ 'tür.
Gördüğümüz gibi, hem payın hem de paydanın dereceleri eşittir ($3$).
Limit alma işlemini kolaylaştırmak için, hem paydaki hem de paydadaki her terimi, belirlediğimiz en yüksek dereceli terim olan $ x^3 $ 'e böleriz. Bu işlem, fonksiyonun değerini değiştirmez, sadece ifadesini basitleştirir.
Payı $ x^3 $ 'e bölelim:
$ \frac{5x^3 - 2x^2 + 1}{x^3} = \frac{5x^3}{x^3} - \frac{2x^2}{x^3} + \frac{1}{x^3} = 5 - \frac{2}{x} + \frac{1}{x^3} $
Paydayı $ x^3 $ 'e bölelim:
$ \frac{2x^3 + 3x - 4}{x^3} = \frac{2x^3}{x^3} + \frac{3x}{x^3} - \frac{4}{x^3} = 2 + \frac{3}{x^2} - \frac{4}{x^3} $
Şimdi limitini alacağımız ifade şu şekli aldı:
$ \lim_{x\to\infty} \frac{5 - \frac{2}{x} + \frac{1}{x^3}}{2 + \frac{3}{x^2} - \frac{4}{x^3}} $
Şimdi $ x \to \infty $ limitini bu yeni ifadeye uygulayalım. Limit kurallarından biliyoruz ki, bir sabit sayının $ x^n $ 'e bölümünün $ x \to \infty $ iken limiti $ 0 $ 'dır (yani $ \lim_{x\to\infty} \frac{c}{x^n} = 0 $).
Payın limiti: $ \lim_{x\to\infty} (5 - \frac{2}{x} + \frac{1}{x^3}) = 5 - 0 + 0 = 5 $
Paydanın limiti: $ \lim_{x\to\infty} (2 + \frac{3}{x^2} - \frac{4}{x^3}) = 2 + 0 - 0 = 2 $
Payın ve paydanın limitlerini bulduğumuza göre, şimdi bu limitleri birbirine bölerek nihai sonucu elde edebiliriz:
$ \frac{\text{Payın Limiti}}{\text{Paydanın Limiti}} = \frac{5}{2} $
Rasyonel bir fonksiyonun $ x \to \infty $ limitinde, eğer pay ve paydanın dereceleri eşitse (bizim örneğimizde her ikisi de $3$ idi), limit doğrudan en yüksek dereceli terimlerin katsayılarının oranıdır.
Paydaki en yüksek dereceli terimin katsayısı: $ 5 $
Paydadaki en yüksek dereceli terimin katsayısı: $ 2 $
Limit: $ \frac{5}{2} $
Bu pratik kural, yukarıdaki uzun adımların bir sonucudur ve hızlıca doğru cevaba ulaşmanızı sağlar.
Bu durumda, limitin değeri $ \frac{5}{2} $ 'dir.
Cevap C seçeneğidir.