Merhaba sevgili öğrenciler! Cümle türleri konusu, Türkçe dil bilgisinin önemli bir parçasıdır. Gelin, bu cümleyi adım adım inceleyerek doğru cevabı bulalım.
- Öncelikle, verilen cümleyi dikkatlice okuyalım: "Sınavı kazanabilmek için çok çalışması gerektiğini biliyordu."
- Bir cümlenin yapısını belirlerken ilk baktığımız şey, cümlede kaç tane yüklem olduğu ve bu yüklemlerin nasıl bir araya geldiğidir.
- Bu cümlede tek bir temel yüklem vardır: "biliyordu". Tek yüklemli cümleler ya basit ya da birleşik cümle olabilir.
- Şimdi cümlede fiilimsi (eylemsi) olup olmadığına bakalım. Fiilimsiler, cümlede yan cümlecik (yardımcı yargı) oluşturur ve temel yargıya bağlanır.
- "kazanabilmek" kelimesi, "-abilmek" ekiyle isim fiil (eylemlik) görevindedir.
- "çalışması" kelimesi, "-ma" ekiyle isim fiil (eylemlik) görevindedir.
- "gerektiğini" kelimesi, "-dik" ekiyle sıfat fiil (ortaç) görevindedir.
- Cümlede birden fazla fiilimsi (eylemsi) bulunduğunu görüyoruz. Fiilimsiler, temel cümlenin içinde yan cümlecikler oluşturur. Tek bir yüklemi olan ve içinde fiilimsilerle kurulmuş yan cümlecikler barındıran cümlelere Birleşik Cümle denir. Bu tür birleşik cümlelere özel olarak "Girişik Birleşik Cümle" adı verilir.
- Diğer seçenekleri de kısaca değerlendirelim:
- A) Basit cümle: Tek yüklemi olan ve içinde hiçbir fiilimsi veya yan cümlecik bulunmayan cümlelerdir. Bizim cümlemizde fiilimsiler olduğu için basit cümle değildir.
- B) Sıralı cümle: Birden fazla yüklemi olan ve bu yüklemlerin virgül (,) veya noktalı virgül (;) ile birbirine bağlandığı cümlelerdir. Bizim cümlemizde tek yüklem olduğu için sıralı cümle değildir.
- D) Bağlı cümle: Birden fazla yüklemi olan ve bu yüklemlerin "ve, ama, fakat, çünkü, veya" gibi bağlaçlarla birbirine bağlandığı cümlelerdir. Bizim cümlemizde tek yüklem olduğu için bağlı cümle değildir.
- Sonuç olarak, cümlede tek bir temel yüklem ("biliyordu") bulunmakta ve bu yüklemin anlamını tamamlayan, fiilimsilerle kurulmuş yan cümlecikler ("kazanabilmek", "çalışması", "gerektiğini") yer almaktadır. Bu yapı, birleşik cümlenin tanımına uymaktadır.
Cevap C seçeneğidir.
