Stresle başa çıkma yolları Test 1

Aşağıdakilerden hangisi bilişsel çarpıtmalardan "felaketleştirme"ye örnektir?

A) "Bu sunumu mükemmel yapmalıyım, yoksa her şey berbat olur"
B) "Herkes benden daha başarılı"
C) "Sadece olumsuz olaylar beni bulur"
D) "Bu hatayı yaptığıma göre tam bir beceriksizim"

Sevgili öğrenciler, bilişsel çarpıtmalar, düşüncelerimizde ortaya çıkan ve gerçekliği çarpıtarak olumsuz duygulara yol açan kalıplardır. Bu çarpıtmalar, olayları olduğundan farklı algılamamıza neden olur ve genellikle mantık dışıdır. Şimdi, "felaketleştirme" çarpıtmasını ve diğer seçenekleri inceleyelim.

Felaketleştirme (Catastrophizing), küçük bir olumsuz olayı veya potansiyel bir sorunu, olabilecek en kötü senaryo olarak görme eğilimidir. Bir durumun olumsuz sonuçlarını aşırı derecede abartmak ve bir aksiliğin tüm hayatı mahvedecek bir felakete dönüşeceğini düşünmektir.

• A) "Bu sunumu mükemmel yapmalıyım, yoksa her şey berbat olur"

  Bu ifade, sunumun mükemmel olmaması gibi görece küçük bir aksaklığın, "her şeyin berbat olması" gibi aşırı ve felaketvari bir sonuca yol açacağını varsaymaktadır. Bu, olumsuz bir olayın sonuçlarını aşırı derecede abartma ve en kötü senaryoyu hayal etme eğilimi olan felaketleştirmenin tipik bir örneğidir.

• B) "Herkes benden daha başarılı"

  Bu ifade, genellikle sosyal karşılaştırma veya zihin okuma bilişsel çarpıtmasına örnektir. Kişinin kendini başkalarıyla olumsuz yönde kıyaslaması ve başkalarının kendisinden daha iyi olduğunu varsaymasıdır. Felaketleştirme ile doğrudan ilgili değildir.

• C) "Sadece olumsuz olaylar beni bulur"

  Bu ifade, seçici soyutlama (sadece olumsuzluklara odaklanma) veya aşırı genelleme (birkaç olumsuz olayı tüm hayatına yayma) bilişsel çarpıtmasına örnektir. Kişinin hayatındaki olumlu olayları göz ardı ederek sadece olumsuzluklara odaklanması ve bunu genel bir kader olarak görmesidir. Felaketleştirme değildir.

• D) "Bu hatayı yaptığıma göre tam bir beceriksizim"

  Bu ifade, etiketleme (kendine veya başkalarına olumsuz, genel etiketler yapıştırma) veya aşırı genelleme (tek bir hatadan yola çıkarak tüm kişiliğini yargılama) bilişsel çarpıtmasına örnektir. Tek bir hatadan yola çıkarak kendini tamamen olumsuz bir özellikle tanımlamaktır. Felaketleştirme ile karıştırılmamalıdır.

Yukarıdaki açıklamalara göre, A seçeneği, küçük bir aksaklığın (sunumun mükemmel olmaması) olabilecek en kötü sonuca (her şeyin berbat olması) yol açacağını düşünerek durumu aşırı dramatize etme ve abartma eğilimini açıkça göstermektedir. Bu tam olarak felaketleştirmenin tanımıdır.

Cevap A seçeneğidir.