Sevgili öğrenciler, bu soru Türk İslam edebiyatının ve Türk dilinin en önemli eserlerinden birini ve yazarını konu alıyor. Soruyu doğru cevaplamak için her bir eserin içeriğini ve yazarını bilmek önemlidir.
- Öncelikle, soruda bizden Kaşgarlı Mahmud'un Türkçenin ilk sözlüğü ve dil bilgisi kitabı olan eserini bulmamız isteniyor. Bu tanım, eserin temel özelliklerini açıkça belirtiyor.
- A) Kutadgu Bilig: Bu eser Yusuf Has Hacib tarafından yazılmıştır. "Mutluluk Veren Bilgi" anlamına gelir ve bir siyasetname niteliğindedir. Türk edebiyatının ilk mesnevisi ve ilk didaktik (öğretici) eseridir. Bir sözlük veya dil bilgisi kitabı değildir. Bu nedenle doğru cevap olamaz.
- B) Divan-ı Lügati't-Türk: Bu eser Kaşgarlı Mahmud tarafından 11. yüzyılda yazılmıştır. Amacı, Araplara Türkçeyi öğretmek ve Türk dilinin zenginliğini, gücünü ve güzelliğini göstermektir. Türkçenin ilk sözlüğü ve dil bilgisi kitabı olma özelliğini taşır. İçerisinde Türk boyları, coğrafyası, gelenekleri hakkında da değerli bilgiler bulunur. Sorudaki tanıma tamamen uymaktadır.
- C) Atabetü'l-Hakayık: Bu eser Edip Ahmet Yükneki tarafından yazılmıştır. "Hakikatlerin Eşiği" anlamına gelir ve didaktik (öğretici) bir ahlak kitabıdır. İçerisinde ayet ve hadislerle desteklenmiş öğütler bulunur. Bir sözlük veya dil bilgisi kitabı değildir. Bu nedenle doğru cevap olamaz.
- D) Divan-ı Hikmet: Bu eser Hoca Ahmet Yesevi tarafından yazılmıştır. Tasavvufi düşünceleri ve İslam'ın temel prensiplerini anlatan şiirlerden (hikmetlerden) oluşur. Türk tasavvuf edebiyatının ilk örneklerinden biridir. Bir sözlük veya dil bilgisi kitabı değildir. Bu nedenle doğru cevap olamaz.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, Türkçenin ilk sözlüğü ve dil bilgisi kitabı olma özelliğini taşıyan ve Kaşgarlı Mahmud tarafından yazılan eser Divan-ı Lügati't-Türk'tür.
Cevap B seçeneğidir.
