Bir $A$ doğal sayısı 7'ye bölündüğünde kalan 3'tür. Buna göre, $A+5$ sayısı 7'ye bölündüğünde kalan kaç olur?
A) 0Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu tür sorular, bölme ve kalan kavramlarını anlamamızı gerektiren temel matematik problemleridir. Adım adım ilerleyerek bu soruyu kolayca çözebiliriz.
Soruda bize bir $A$ doğal sayısının 7'ye bölündüğünde kalanın 3 olduğu söyleniyor. Bu ifadeyi matematiksel olarak şöyle yazabiliriz:
$A = 7 \times k + 3$
Burada $k$ bir tam sayıdır (bölüm). Yani $A$ sayısı, 7'nin bir katından 3 fazladır.
Örnek: Eğer $k=0$ ise $A=3$. $3 \div 7$ kalan 3'tür. Eğer $k=1$ ise $A=10$. $10 \div 7$ kalan 3'tür. Eğer $k=2$ ise $A=17$. $17 \div 7$ kalan 3'tür.
Bizden istenen, $A+5$ sayısının 7'ye bölündüğünde kalanın kaç olduğudur.
İlk adımda bulduğumuz $A = 7k + 3$ ifadesini alıp, $A+5$ ifadesinde yerine yazalım:
$A+5 = (7k + 3) + 5$
$A+5 = 7k + 8$
Şimdi elimizde $A+5 = 7k + 8$ ifadesi var. Bu ifadeyi 7'ye böldüğümüzde kalanı bulmak istiyoruz. Ancak 8 sayısı 7'den büyük olduğu için, 8'in içinde de bir tane 7 vardır. 8'i 7'ye böldüğümüzde kalan 1 olur ($8 = 1 \times 7 + 1$).
Bu bilgiyi $A+5 = 7k + 8$ ifadesinde yerine yazalım:
$A+5 = 7k + (7 + 1)$
$A+5 = 7k + 7 + 1$
Şimdi ilk iki terimi 7 ortak parantezine alabiliriz:
$A+5 = 7(k + 1) + 1$
Burada $k$ bir tam sayı olduğu için, $k+1$ de bir tam sayıdır. Bu durumda, $A+5$ sayısı 7'nin bir katından 1 fazladır.
Bu da demektir ki, $A+5$ sayısı 7'ye bölündüğünde kalan 1'dir.
Daha pratik bir yol olarak modüler aritmetik kullanabiliriz:
Bize $A$'nın 7'ye bölümünden kalanın 3 olduğu verilmiş. Bunu şöyle ifade ederiz:
$A \equiv 3 \pmod{7}$
Bizden $A+5$'in 7'ye bölümünden kalan isteniyor. Her iki tarafa 5 ekleyebiliriz:
$A+5 \equiv 3+5 \pmod{7}$
$A+5 \equiv 8 \pmod{7}$
Şimdi 8'in 7'ye bölümünden kalanı bulmalıyız. $8 = 1 \times 7 + 1$ olduğu için, 8'in 7'ye bölümünden kalan 1'dir.
$A+5 \equiv 1 \pmod{7}$
Bu da $A+5$ sayısının 7'ye bölündüğünde kalanın 1 olduğunu gösterir.
Her iki yöntemle de aynı sonuca ulaştık. $A+5$ sayısı 7'ye bölündüğünde kalan 1'dir.
Cevap B seçeneğidir.