Karbondioksit miktarı ile fotosentez hızı arasındaki ilişkiyi inceleyen bir öğrenci, aşağıdaki grafiklerden hangisini beklemez?
A) CO₂ miktarı sıfırken fotosentez hızının da sıfır olduğu grafikMerhaba sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım inceleyerek fotosentez ve karbondioksit arasındaki ilişkiyi daha iyi anlayalım. Unutmayın, her adımda mantığı kavramak çok önemli!
Fotosentez, bitkilerin ışık enerjisini kullanarak karbondioksit ve suyu şekere dönüştürme işlemidir. Karbondioksit (CO₂) bu sürecin temel girdilerinden biridir. Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
Bu grafik beklenebilir bir durumdur. Çünkü fotosentez için CO₂ gereklidir. Eğer ortamda CO₂ yoksa, fotosentez de gerçekleşemez. Yani, CO₂ miktarı sıfır olduğunda fotosentez hızının da sıfır olması mantıklıdır.
Bu grafik de belirli bir aralıkta beklenebilir. Çünkü CO₂ miktarı arttıkça, fotosentez için daha fazla hammadde sağlanmış olur ve fotosentez hızı da artar. Ancak bu artış sonsuza kadar sürmez, çünkü başka faktörler (örneğin ışık şiddeti, sıcaklık) sınırlayıcı hale gelebilir.
Bu grafik de beklenebilir bir durumdur. Çünkü CO₂ miktarı belirli bir seviyeye ulaştıktan sonra, diğer faktörler (örneğin ışık şiddeti, enzim miktarı) fotosentez hızını sınırlamaya başlar. Bu durumda, CO₂ miktarını daha da artırsak bile fotosentez hızı artmaz, sabit kalır. Bu duruma "doygunluk noktası" denir.
Bu grafik beklenemez bir durumdur. Çünkü CO₂ fotosentez için gerekli bir maddedir. CO₂ miktarı arttıkça fotosentez hızının azalması mantıklı değildir. Yüksek CO₂ konsantrasyonları bazı durumlarda bitkiye zarar verebilir, ancak bu durum fotosentez hızının sürekli azalmasına neden olmaz.
Bu nedenle, CO₂ miktarı arttıkça fotosentez hızının sürekli azaldığı bir grafik bekleyemeyiz.
Cevap D seçeneğidir.