Q(x) = (x² - 3x + 2)⁶ polinomunda çift dereceli terimlerin katsayıları toplamı T'dir. Buna göre T değeri aşağıdakilerden hangisine eşittir?
A) [Q(1) + Q(-1)]/2Bu soruda, bir polinomun çift dereceli terimlerinin katsayıları toplamını bulmamız isteniyor. Bu tür soruları çözerken kullanacağımız genel bir kural vardır. Şimdi bu kuralı adım adım inceleyelim ve sorumuzu çözelim.
Genel bir $P(x)$ polinomunu düşünelim:
$P(x) = a_n x^n + a_{n-1} x^{n-1} + ... + a_2 x^2 + a_1 x + a_0$
Burada $a_0, a_1, ..., a_n$ polinomun katsayılarıdır.
Tüm katsayıların toplamı: $P(1)$ değerine eşittir. Yani $x$ yerine $1$ yazdığımızda tüm katsayıların toplamını buluruz:
$P(1) = a_n (1)^n + a_{n-1} (1)^{n-1} + ... + a_2 (1)^2 + a_1 (1) + a_0 = a_n + a_{n-1} + ... + a_2 + a_1 + a_0$
$P(-1)$ değeri: $x$ yerine $-1$ yazdığımızda ise terimlerin işaretleri derecelerine göre değişir:
$P(-1) = a_n (-1)^n + a_{n-1} (-1)^{n-1} + ... + a_2 (-1)^2 + a_1 (-1) + a_0$
Eğer derece çift ise işaret pozitif kalır, tek ise negatif olur:
$P(-1) = a_0 - a_1 + a_2 - a_3 + a_4 - ...$
Çift dereceli terimlerin katsayıları toplamı: $a_0 + a_2 + a_4 + ...$
Bu toplamı bulmak için $P(1)$ ve $P(-1)$ değerlerini toplarız:
$P(1) = a_0 + a_1 + a_2 + a_3 + a_4 + ...$
$P(-1) = a_0 - a_1 + a_2 - a_3 + a_4 - ...$
Bu iki ifadeyi taraf tarafa topladığımızda, tek dereceli terimlerin katsayıları birbirini götürür:
$P(1) + P(-1) = (a_0 + a_1 + a_2 + a_3 + ...) + (a_0 - a_1 + a_2 - a_3 + ...)$
$P(1) + P(-1) = 2a_0 + 2a_2 + 2a_4 + ...$
$P(1) + P(-1) = 2(a_0 + a_2 + a_4 + ...)$
Dolayısıyla, çift dereceli terimlerin katsayıları toplamı (ki biz buna $T$ diyoruz) şu formülle bulunur:
$T = \frac{P(1) + P(-1)}{2}$
Tek dereceli terimlerin katsayıları toplamı: $a_1 + a_3 + a_5 + ...$
Bu toplamı bulmak için $P(1)$'den $P(-1)$'i çıkarırız:
$P(1) - P(-1) = (a_0 + a_1 + a_2 + a_3 + ...) - (a_0 - a_1 + a_2 - a_3 + ...)$
$P(1) - P(-1) = a_0 + a_1 + a_2 + a_3 + ... - a_0 + a_1 - a_2 + a_3 - ...$
$P(1) - P(-1) = 2a_1 + 2a_3 + 2a_5 + ...$
$P(1) - P(-1) = 2(a_1 + a_3 + a_5 + ...)$
Dolayısıyla, tek dereceli terimlerin katsayıları toplamı şu formülle bulunur:
$\frac{P(1) - P(-1)}{2}$
Bize verilen polinom $Q(x) = (x^2 - 3x + 2)^6$ şeklindedir.
İstenen değer ise çift dereceli terimlerin katsayıları toplamı $T$'dir.
Yukarıda öğrendiğimiz kurala göre, bir $P(x)$ polinomunda çift dereceli terimlerin katsayıları toplamı $\frac{P(1) + P(-1)}{2}$ formülü ile bulunur.
Bizim polinomumuz $Q(x)$ olduğu için, $T = \frac{Q(1) + Q(-1)}{2}$ olacaktır.
Bulduğumuz formül, seçeneklerden A seçeneği ile birebir aynıdır.
Cevap A seçeneğidir.