Osmoz nedir Test 1

Hücre zarından suyun difüzyonuna osmoz denir. Bu olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Su, çözünen madde konsantrasyonunun yüksek olduğu bölgeye doğru hareket eder.
B) Osmoz, pasif bir taşıma şeklidir ve enerji harcanmaz.
C) Osmotik basınç, hücre içi ve hücre dışı konsantrasyon farkından kaynaklanır.
D) Su molekülleri daima konsantrasyonu düşük olan ortamdan yüksek olan ortama geçer.

Merhaba sevgili öğrenciler,

Bu soruda, hücre zarından suyun difüzyonu olan osmoz olayıyla ilgili verilen ifadelerden hangisinin yanlış olduğunu bulmamız isteniyor. Osmoz, biyolojinin temel konularından biridir ve canlılık için hayati öneme sahiptir. Şimdi her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim:

• A) Su, çözünen madde konsantrasyonunun yüksek olduğu bölgeye doğru hareket eder.

  Bu ifade doğrudur. Osmoz, suyun yarı geçirgen bir zar aracılığıyla, su potansiyelinin yüksek olduğu (yani çözünen madde konsantrasyonunun düşük olduğu) yerden, su potansiyelinin düşük olduğu (yani çözünen madde konsantrasyonunun yüksek olduğu) yere doğru net hareketidir. Başka bir deyişle, su, daha az su molekülünün olduğu ve daha çok çözünen maddenin bulunduğu tarafa doğru hareket etme eğilimindedir. Bu, hücrenin dengeye ulaşma çabasıdır.

• B) Osmoz, pasif bir taşıma şeklidir ve enerji harcanmaz.

  Bu ifade de doğrudur. Osmoz, difüzyonun özel bir şekli olduğu için pasif taşıma kategorisine girer. Pasif taşıma, moleküllerin konsantrasyon farkına bağlı olarak kendiliğinden hareket etmesi demektir ve bu süreçte hücre tarafından ATP (enerji) harcanmaz.

• C) Osmotik basınç, hücre içi ve hücre dışı konsantrasyon farkından kaynaklanır.

  Bu ifade de doğrudur. Osmotik basınç, bir çözeltinin yarı geçirgen bir zar boyunca suyun içeri doğru akışını engellemek için uygulanması gereken basınçtır. Bu basınç, çözeltideki çözünmüş madde miktarıyla (yani konsantrasyonuyla) doğru orantılıdır. Hücre içi ve dışı arasındaki çözünen madde konsantrasyon farkı ne kadar büyükse, suyun hareket etme eğilimi de o kadar fazla olur ve dolayısıyla osmotik basınç da o kadar yüksek olur.

• D) Su molekülleri daima konsantrasyonu düşük olan ortamdan yüksek olan ortama geçer.

  Bu ifade yanlıştır. Osmoz, suyun difüzyonudur. Difüzyonun temel kuralı, moleküllerin daima kendi konsantrasyonlarının yüksek olduğu yerden, düşük olduğu yere doğru hareket etmesidir. Dolayısıyla, su molekülleri de daima kendi konsantrasyonlarının yüksek olduğu (yani serbest su molekülünün çok olduğu) ortamdan, kendi konsantrasyonlarının düşük olduğu (yani serbest su molekülünün az olduğu) ortama geçer. Seçenekteki "konsantrasyon" kelimesi eğer su konsantrasyonunu ifade ediyorsa, bu ifade tam tersini söylemektedir. Eğer "konsantrasyon" kelimesi çözünen madde konsantrasyonunu ifade ediyorsa, o zaman su, çözünen madde konsantrasyonunun düşük olduğu yerden (hipotonik ortam) yüksek olduğu yere (hipertonik ortam) geçer ki bu da A seçeneği ile çelişir ve suyun kendi konsantrasyon gradientine göre hareket etmesi prensibine aykırıdır. Bu nedenle, suyun kendi konsantrasyon gradientine göre hareket ettiği düşünüldüğünde, bu ifade kesinlikle yanlıştır.

Cevap D seçeneğidir.