Bir tarih öğrencisi, Çanakkale Savaşı hakkında araştırma yaparken hem Türk hem de İngiliz arşiv belgelerine, savaştan sağ kurtulan askerlerin anılarına ve dönemin gazetelerine başvurmuştur.
Bu öğrencinin araştırma metodolojisi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Tek kaynak kullanarak sübjektif sonuçlara ulaşmıştır
B) Çok yönlü kaynak taraması yaparak nesnellik sağlamaya çalışmıştır
C) Sadece birincil kaynaklarla yetinmiştir
D) Sadece ikincil kaynakları kullanmıştır
- Bir tarih öğrencisinin Çanakkale Savaşı hakkında araştırma yaparken kullandığı kaynaklara bakalım: Türk arşiv belgeleri, İngiliz arşiv belgeleri, savaştan sağ kurtulan askerlerin anıları ve dönemin gazeteleri. Bu kaynaklar, olayı farklı açılardan ele almamızı sağlayan çok değerli materyallerdir.
- A) Tek kaynak kullanarak sübjektif sonuçlara ulaşmıştır: Öğrenci, Türk ve İngiliz arşivleri, asker anıları ve gazeteler gibi birden fazla ve farklı türde kaynak kullanmıştır. Bu nedenle "tek kaynak" ifadesi yanlıştır. Aksine, çok sayıda kaynak kullanması sübjektiflikten uzaklaşma çabasıdır.
- B) Çok yönlü kaynak taraması yaparak nesnellik sağlamaya çalışmıştır: Öğrenci, hem Türk hem de İngiliz arşivlerine başvurarak olayın farklı taraflarının resmi kayıtlarını incelemiştir. Ayrıca, savaşı bizzat yaşamış askerlerin anılarına başvurarak kişisel deneyimleri ve duygusal boyutları anlamaya çalışmıştır. Dönemin gazeteleri ise kamuoyunun ve medyanın olaya bakış açısını yansıtır. Bu kadar farklı türde ve farklı bakış açılarından kaynakları bir araya getirmek, olayı çok yönlü bir şekilde değerlendirme ve böylece daha tarafsız (nesnel) bir sonuca ulaşma çabasıdır. Bu, tarih araştırmalarında en doğru ve bilimsel yaklaşımdır.
- C) Sadece birincil kaynaklarla yetinmiştir: Türk ve İngiliz arşiv belgeleri, asker anıları ve dönemin gazeteleri, olayın yaşandığı döneme ait orijinal materyaller olduğu için "birincil kaynak" olarak kabul edilirler. Öğrencinin listelenen kaynakları birincil kaynaklardır. Ancak, öğrencinin araştırma metodolojisinin temel özelliği sadece birincil kaynak kullanmak değil, bu birincil kaynakları farklı perspektiflerden (Türk, İngiliz, kişisel, medya) değerlendirerek çok yönlü bir analiz yapmasıdır. Dolayısıyla B seçeneği, metodolojinin amacını ve kapsamını daha iyi ifade eder.
- D) Sadece ikincil kaynakları kullanmıştır: İkincil kaynaklar, birincil kaynakları yorumlayan, analiz eden ve değerlendiren daha sonraki çalışmalardır (örneğin, tarih kitapları, makaleler). Öğrencinin kullandığı arşivler, anılar ve gazeteler birincil kaynaklardır. Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, öğrencinin farklı ülkelerin resmi kayıtlarını, kişisel deneyimleri ve dönemin medya yansımalarını bir araya getirmesi, olayı tüm boyutlarıyla anlamaya ve tarafsız bir bakış açısı geliştirmeye çalıştığını gösterir.
Cevap B seçeneğidir.
