Net iyon denklemi yazılırken, tepkimeye doğrudan katılmayan ve hem reaktifler hem de ürünler tarafında aynı şekilde bulunan iyonlar denklemden çıkarılır. Bu iyonlara seyirci iyonlar denir. Adım adım inceleyelim:
- Öncelikle verilen moleküler denklemi yazalım:
$AgNO_3(aq) + NaCl(aq) \rightarrow AgCl(k) + NaNO_3(aq)$
- Şimdi, suda çözünmüş (aq) haldeki bileşikleri iyonlarına ayıralım. Katı (k) haldeki bileşikler iyonlarına ayrılmaz. Bu denkleme tam iyon denklemi denir:
$Ag^+(aq) + NO_3^-(aq) + Na^+(aq) + Cl^-(aq) \rightarrow AgCl(k) + Na^+(aq) + NO_3^-(aq)$
- Tam iyon denkleminde, tepkimenin her iki tarafında da (hem girenler hem de ürünler tarafında) aynı şekilde bulunan iyonları belirleyelim. Bu iyonlar tepkimeye katılmamış, sadece ortamda bulunmuşlardır ve seyirci iyonlardır.
- Girenler tarafında $Na^+(aq)$ iyonu var. Ürünler tarafında da $Na^+(aq)$ iyonu var. Demek ki $Na^+$ bir seyirci iyondur.
- Girenler tarafında $NO_3^-(aq)$ iyonu var. Ürünler tarafında da $NO_3^-(aq)$ iyonu var. Demek ki $NO_3^-$ bir seyirci iyondur.
- $Ag^+(aq)$ ve $Cl^-(aq)$ iyonları ise birleşerek $AgCl(k)$ katısını oluşturmuştur. Yani tepkimeye katılmışlardır ve seyirci iyon değillerdir.
- Net iyon denklemini yazmak için, tam iyon denkleminden seyirci iyonları çıkarırız. Bu durumda çıkarılacak iyonlar $Na^+(aq)$ ve $NO_3^-(aq)$ iyonlarıdır.
- Net iyon denklemi ise şu şekilde olur:
$Ag^+(aq) + Cl^-(aq) \rightarrow AgCl(k)$
Soruda hangi iyonların denklemden çıkarıldığı sorulduğu için, cevabımız seyirci iyonlar olan $Na^+$ ve $NO_3^-$ iyonlarıdır.
Cevap C seçeneğidir.
