Ölçme ve değerlendirme sürecinde, bir öğretmenin öğrencilerin gelişim sürecini takip etmek ve onlara anında dönüt vermek amacıyla kullandığı değerlendirme türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tanıma yerleştirme
B) Biçimlendirici değerlendirme
C) Başarı testi
D) Dereceli puanlama anahtarı
Ölçme ve değerlendirme, öğrencilerin öğrenme yolculuklarını anlamak ve onlara destek olmak için çok önemlidir. Soruda bahsedilen durum, bir öğretmenin öğrencilerin gelişimini sürekli izlemesi ve onlara anında geri bildirim vermesiyle ilgilidir. Bu, öğrenme sürecinin aktif bir parçasıdır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Tanıma yerleştirme: Bu değerlendirme türü, genellikle bir konuya veya üniteye başlamadan *önce* yapılır. Amacı, öğrencilerin mevcut bilgi düzeylerini, becerilerini veya hazır bulunuşluklarını belirlemektir. Öğretmen, bu sayede öğretimini öğrencilerin ihtiyaçlarına göre planlar veya onları uygun gruplara yerleştirir. Ancak, bu tür, öğrencilerin *gelişim sürecini takip etmek* ve *anında dönüt vermek* için sürekli kullanılan bir yöntem değildir; daha çok başlangıçtaki durumu tespit etmeye odaklıdır.
- B) Biçimlendirici değerlendirme: Bu değerlendirme türü, öğrenme-öğretme süreci *boyunca* sürekli olarak yapılır. Temel amacı, öğrencilerin öğrenmelerini izlemek, güçlü ve zayıf yönlerini belirlemek ve onlara öğrenme süreçlerini iyileştirmeleri için *anında ve yapıcı dönütler* sağlamaktır. Öğretmenler, bu değerlendirme sayesinde öğretim yöntemlerini öğrencilerin ihtiyaçlarına göre ayarlayabilirler. Soruda belirtilen "öğrencilerin gelişim sürecini takip etmek" ve "onlara anında dönüt vermek" ifadeleri, biçimlendirici değerlendirmenin tam da tanımını ve amacını yansıtmaktadır. Küçük sınavlar, gözlemler, sınıf içi tartışmalar, ödevler üzerindeki geri bildirimler bu türe örnektir.
- C) Başarı testi: Bu değerlendirme türü, genellikle bir öğrenme sürecinin veya ünitenin *sonunda* yapılır. Amacı, öğrencilerin belirli bir dönem sonunda ne kadar öğrendiklerini, hedeflenen kazanımlara ne düzeyde ulaştıklarını belirlemek ve genellikle not vermek veya sertifikalandırmak içindir. Bu tür, öğrencilere *anında dönüt* sağlamaktan ziyade, öğrenmenin *sonucunu* ölçmeye odaklanır ve gelişim sürecini *takip etmek*ten çok, sürecin sonundaki durumu tespit eder.
- D) Dereceli puanlama anahtarı (Rubrik): Dereceli puanlama anahtarı, bir değerlendirme *aracıdır*, bir değerlendirme *türü* değildir. Öğrencilerin performanslarını veya ürünlerini (örneğin, bir proje, sunum, kompozisyon) belirli kriterlere göre objektif ve tutarlı bir şekilde puanlamak için kullanılır. Hem biçimlendirici hem de başarıya yönelik değerlendirmelerde kullanılabilir. Tek başına öğrencilerin gelişim sürecini takip etme ve anında dönüt verme amacını doğrudan karşılamaz; bu amaçlar için kullanılan bir *yöntemin* veya *türün* içinde bir *araç* olarak yer alır.
Soruda bahsedilen, öğrencilerin gelişimini sürekli izleme ve anında geri bildirim sağlama amacı, doğrudan biçimlendirici değerlendirmenin temel işlevidir.
Cevap B seçeneğidir.
