Bir mühendislik projesinde, 150 N ağırlığındaki bir yük üç kablo ile dengelenmektedir. Kablolardaki kuvvetlerin birbirleriyle yaptığı açılar eşit ve 120°'dir. Buna göre her bir kablodaki gerilme kuvveti kaç N'dir?
A) 50Merhaba sevgili öğrenciler, bu problemde bir mühendislik projesindeki yükün kablolarla nasıl dengelendiğini inceleyeceğiz. Adım adım ilerleyerek çözüme ulaşalım.
Elimizde 150 N ağırlığında bir yük var. Bu yük, üç adet kablo yardımıyla havada dengede tutuluyor. Kabloların birbirleriyle yaptığı açılar eşit ve 120° olarak verilmiş. Bizden istenen, her bir kablodaki gerilme kuvvetinin kaç N olduğudur.
Yük dengede olduğuna göre, yük üzerine etki eden net kuvvet sıfır olmalıdır. Yani, yukarı yönlü toplam kuvvetler, aşağı yönlü toplam kuvvetlere eşit olmalıdır.
Kabloların birbirleriyle yaptığı açılar eşit (120°) olduğu için, sistem simetriktir. Bu durumda, her bir kablodaki gerilme kuvvetinin büyüklüğü de eşit olacaktır. Bu gerilme kuvvetine $T$ diyelim. Yani, $T_1 = T_2 = T_3 = T$.
Yük sadece dikey yönde (aşağı doğru) bir ağırlığa sahip olduğu için, kablolardaki gerilme kuvvetlerinin sadece dikey bileşenleri bu ağırlığı dengeleyecektir. Kabloların yatay bileşenleri ise simetri nedeniyle birbirini götürecektir (net yatay kuvvet sıfır olacaktır).
"Kablolardaki kuvvetlerin birbirleriyle yaptığı açılar eşit ve 120°'dir" ifadesi, bu tür simetrik üç kablolu düzenlemelerde, her bir kablonun dikey eksenle yaptığı açının $\alpha = 60^\circ$ olduğu anlamına gelir. Bu, problemin standart bir yorumudur ve kabloların yatay düzlemdeki izdüşümlerinin 120° aralıklarla yerleştiği ve aynı zamanda dikey eksenle $60^\circ$ açı yaptığı özel bir durumu ifade eder.
Bir kablodaki gerilme kuvveti $T$ ise ve dikey eksenle $60^\circ$ açı yapıyorsa, bu kuvvetin dikey bileşeni $T \cos \alpha$ formülüyle bulunur.
Dikey bileşen $= T \cos 60^\circ$
Kosinüs $60^\circ$ değeri $0.5$'tir (veya $1/2$).
Dikey bileşen $= T \times 0.5 = 0.5T$
Üç kablo olduğu için, toplam yukarı yönlü dikey kuvvet, her bir kablonun dikey bileşenlerinin toplamı olacaktır. Bu toplam, yükün ağırlığına eşit olmalıdır.
Toplam yukarı kuvvet $= 3 \times (0.5T) = 1.5T$
Denge durumu için: Toplam yukarı kuvvet = Yükün ağırlığı
$1.5T = 150 \text{ N}$
Şimdi $T$ değerini bulmak için denklemi çözelim:
$T = \frac{150}{1.5}$
$T = 100 \text{ N}$
Buna göre, her bir kablodaki gerilme kuvveti $100 \text{ N}$'dir.
Cevap C seçeneğidir.