Soru:
3. Aşağıdaki gaz fazındaki tepkime dengededir:
\( 2SO_{2(g)} + O_{2(g)} \rightleftharpoons 2SO_{3(g)} \quad \Delta H < 0 \)
Bu denge tepkimesi ile ilgili aşağıdaki değişikliklerin denge konumuna etkisini (ürünler yönüne/girenler yönüne) ve denge sabiti (Kc) değerine etkisini (artar/azalır/değişmez) belirleyiniz.
- a) Sıcaklığın artırılması
- b) Kaba SO₂ gazı eklenmesi
- c) Kaba He gazı eklenerek toplam basıncın artırılması
Çözüm:
💡 Le Chatelier İlkesi ve denge sabitini etkileyen faktörleri hatırlayalım. Kc sadece sıcaklık değişimi ile değişir.
- ➡️ a) Sıcaklığın Artırılması: Tepkime ekzotermik (ΔH < 0). Sıcaklık artarsa sistem bu etkiyi azaltmak için ters yönde (endotermik yönde) ilerler. Yani girenler yönüne kayar. Denge sabiti (Kc) ise azalır.
- ➡️ b) Kaba SO₂ Gazı Eklenmesi: Sistem bu artışı azaltmak için ileri yönde (ürünler yönünde) ilerler. Bu bir derişim değişikliğidir, sıcaklık sabit olduğu için Kc değişmez.
- ➡️ c) Kaba He Gazı Eklenerek Toplam Basıncın Artırılması: He gazı tepkimeye girmeyen soy bir gazdır. Kaptaki kısmi basınçları değiştirmez, sadece toplam basıncı artırır. Gaz mol sayısı farklı olsa da (Δn = 2 - (2+1) = -1) kısmi basınçlar değişmediği için denge etkilenmez, dengede bir değişiklik olmaz. Kc değişmez.
✅ Sonuç: a) Girenler yönüne kayar, Kc azalır. b) Ürünler yönüne kayar, Kc değişmez. c) Denge etkilenmez, Kc değişmez.
