Balık kılçığı diyagramında "yöntem" kategorisi altında aşağıdaki nedenlerden hangisi değerlendirilir?
A) Çalışan motivasyon eksikliği
B) Eğitim programının yetersizliği
C) Kullanılan ölçme-değerlendirme teknikleri
D) Fiziksel çalışma ortamının uygunsuzluğu
E) Teknolojik altyapı eksiklikleri
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, problem çözme ve neden-sonuç analizi için sıkça kullanılan Balık Kılçığı Diyagramı (Ishikawa Diyagramı) hakkında bir bilgi sorusuyla karşı karşıyayız. Balık kılçığı diyagramı, bir problemin olası tüm nedenlerini sistematik bir şekilde belirlememize yardımcı olan güçlü bir araçtır. Genellikle ana problem "balığın başı" olarak kabul edilir ve ana neden kategorileri "büyük kılçıklar" olarak gösterilir. Bu büyük kılçıkların altında da daha spesifik nedenler yer alır.
Balık kılçığı diyagramında yaygın olarak kullanılan ana kategoriler şunlardır (genellikle 6M olarak bilinir):
- İnsan (Man/People): Çalışanların becerileri, bilgisi, motivasyonu, eğitimi gibi insan faktörleriyle ilgili nedenler.
- Makine (Machine): Kullanılan ekipman, araçlar, teknoloji ve bunların durumuyla ilgili nedenler.
- Malzeme (Material): Üretimde veya süreçte kullanılan hammaddeler, bileşenler, bilgiler gibi girdilerle ilgili nedenler.
- Yöntem (Method): İş süreçleri, prosedürler, talimatlar, uygulanan teknikler, çalışma şekilleriyle ilgili nedenler.
- Ölçüm (Measurement): Veri toplama, analiz etme, ölçme sistemleri ve kalibrasyonla ilgili nedenler.
- Çevre (Environment): Çalışma ortamının fiziksel koşulları, dış etkenler, kültür gibi çevresel faktörlerle ilgili nedenler.
Şimdi seçenekleri "Yöntem" kategorisi açısından inceleyelim:
- A) Çalışan motivasyon eksikliği: Bu, doğrudan insan faktörüyle ilgili bir nedendir. Dolayısıyla "İnsan" kategorisi altında değerlendirilir.
- B) Eğitim programının yetersizliği: Bu da çalışanların bilgi ve beceri eksikliğiyle, yani insan faktörüyle ilişkilidir. Genellikle "İnsan" kategorisi altında yer alır.
- C) Kullanılan ölçme-değerlendirme teknikleri: Bir işin nasıl yapıldığı, bir sürecin nasıl yönetildiği veya bir performansın nasıl ölçülüp değerlendirildiği, o işin veya sürecin "yöntemi" ile ilgilidir. Ölçme-değerlendirme teknikleri, bir şeyleri yapma biçimimizi, yani uyguladığımız prosedürleri ve yaklaşımları ifade eder. Bu nedenle, "Yöntem" kategorisi altında değerlendirilir.
- D) Fiziksel çalışma ortamının uygunsuzluğu: Bu, çalışma koşulları ve çevresel faktörlerle ilgilidir. Dolayısıyla "Çevre" kategorisi altında değerlendirilir.
- E) Teknolojik altyapı eksiklikleri: Bu, kullanılan ekipman, araçlar ve teknolojiyle ilgilidir. Dolayısıyla "Makine" kategorisi altında değerlendirilir.
Gördüğümüz gibi, "kullanılan ölçme-değerlendirme teknikleri" bir işin veya sürecin nasıl yapıldığına, hangi prosedürlerin izlendiğine dair bir açıklamadır. Bu da Balık Kılçığı Diyagramı'ndaki "Yöntem" kategorisinin tam karşılığıdır.
Cevap C seçeneğidir.
