Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, Karahanlılar döneminde yazılan ve Türkçenin bilinen ilk sözlüğü olma özelliğini taşıyan eseri bulmamız isteniyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:
- A) Divan-ı Lügati't-Türk: Bu eser, Kaşgarlı Mahmut tarafından 11. yüzyılda yazılmıştır. Amacı, Türklere Arapçayı öğretmek ve Araplara Türkçenin zenginliğini, kelime hazinesini ve gramerini göstermektir. İçerisinde Türk boyları hakkında bilgiler, haritalar ve atasözleri de bulunur. En önemlisi, Türkçenin bilinen ilk sözlüğü ve dil bilgisi kitabıdır. Karahanlılar dönemine aittir. Bu tanım, soruda istenen özelliklerle birebir örtüşmektedir.
- B) Kutadgu Bilig: Yusuf Has Hacip tarafından 11. yüzyılda yazılmış bir eserdir. "Mutluluk Veren Bilgi" anlamına gelir. Türk edebiyatının ilk siyasetnamesi (siyaset kitabı) ve ilk mesnevisidir. İdeal devlet yönetimini, insan ve toplum hayatını felsefi bir yaklaşımla ele alır. Bir sözlük değil, bir öğüt ve siyaset kitabıdır.
- C) Atabetü'l-Hakayık: Edip Ahmet Yükneki tarafından 12. yüzyılda yazılmış didaktik (öğretici) bir eserdir. "Hakikatlerin Eşiği" anlamına gelir. İslam ahlakını, bilginin faydalarını, cahilliğin zararlarını ve cömertlik gibi erdemleri işler. Bir sözlük değil, ahlaki öğütler içeren bir kitaptır.
- D) Divan-ı Hikmet: Hoca Ahmet Yesevi tarafından 12. yüzyılda yazılan tasavvufi şiirlerin toplandığı bir eserdir. Türk tasavvuf edebiyatının ilk örneklerinden olup, İslam'ı ve tasavvufu halka sade bir dille öğretmeyi amaçlar. Bir sözlük değil, şiir kitabıdır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Karahanlılar döneminde yazılan ve Türkçenin bilinen ilk sözlüğü olan eser Divan-ı Lügati't-Türk'tür.
Cevap A seçeneğidir.
