10. Sınıf Referans Fonksiyonlar ve Ters Fonksiyonları

Örnek 04 / 12
Soru:

\( f(x) = \sqrt[3]{x - 1} \) fonksiyonunun tersini bulunuz ve \( f(9) \) ile \( f^{-1}(2) \) değerlerini hesaplayarak \( f(f^{-1}(2)) = 2 \) eşitliğini doğrulayınız.

Çözüm:

🔍 Küp kök fonksiyonu tüm gerçek sayılarda birebir ve örtendir, dolayısıyla tersi vardır. Ayrıca bir fonksiyon ile tersinin bileşkesi birim fonksiyonu verir.

  • ➡️ İlk adım (Tersini bulma): \( y = \sqrt[3]{x - 1} \) yazalım.
  • ➡️ İkinci adım: \( x \) ve \( y \)'nin yerlerini değiştirelim: \( x = \sqrt[3]{y - 1} \).
  • ➡️ Üçüncü adım: Her iki tarafın küpünü alarak kökten kurtulalım: \( x^3 = y - 1 \).
  • ➡️ Dördüncü adım: \( y \)'yi yalnız bırakalım: \( y = x^3 + 1 \). Yani, \( f^{-1}(x) = x^3 + 1 \).
  • ➡️ Beşinci adım (Değerleri hesaplama):
    - \( f(9) = \sqrt[3]{9 - 1} = \sqrt[3]{8} = 2 \).
    - \( f^{-1}(2) = (2)^3 + 1 = 8 + 1 = 9 \).
  • ➡️ Altıncı adım (Doğrulama): \( f(f^{-1}(2)) = f(9) = 2 \). Görüldüğü gibi sonuç 2'dir ve bu, \( f \) ile \( f^{-1} \)'in bileşkesinin birim fonksiyon olduğunu gösterir.

✅ Sonuç olarak, ters fonksiyon \( f^{-1}(x) = x^3 + 1 \)'dir ve \( f(f^{-1}(2)) = 2 \) eşitliği doğrulanmıştır.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12